Javascript/ajax kütüphanelerinin(library/framework) arasında en iyi kütüphanenin hangisi olduğunu bulmak için geçenlerde biraz araştırma yaptım. Danny Douglass'ın blog sitesinde 7 popüler javascript kütüphanesini(jQuery, YUI, Prototype, Dojo, MooTools, Ext JS ve Script.aculo.us ) inceleyip,karşılaştırdığını farkettim ve bunun üzerine en yüksek puan verdiği 3 kütüphaneyi(jQuery, YUI, Dojo) kurup inceledim ve sonuç olarak ben de jQuery kütüphanesini kullanmaya karar verdim.


jQuery (jQuery.com)

Zincirleme metod çağırma olayıyla dikkatimi fazlasıyla çekti. Microsoft'un programlama dillerine alışkın olanlar, jQuery öğrenirken pek zorluk çekeceğini sanmıyorum, syntax olarak çok benziyorlar.

Örneğin, jQuery kullanarak sayfada bulunan ve herhangi bir stile sahip olan/olmayan tüm linkler için bir stil uygulayıp(class atayıp), içlerine de "hello world.!" yazdırmak için yazmamız gereken satır sayısı sadece 1.! Nasıl mı?

$("a").addClass("class_deneme").html("hello world.!");

jQuery ile xml'den veri çekme işleminide 2-3 satırda yapabilmekteyiz, fade in/fade out/açılıp kapanma gibi efektleri vermek yine çok basit. Birkaç örnek daha görmek isterseniz buraya bakabilirsiniz.

Plug-in(eklenti) sayısı da oldukça fazla. Resim croplama, sayaç, form kontrolleri, drag and drop(sürükle bırak) gibi işlemleri plug-in'ler sayesinde kısa sürede gerçekleştirebiliyorsunuz.
Internet Explorer 6-7-8 (IE6-IE7-IE8), Firefox 2-3,Safari,Chrome ve Opera'da sorunsuz çalışıyor, browsera özel javascript kodu yazmak gibi büyük bir dertten de kurtarıyor.

Şuan release edilmiş son versiyonunda sıkıştırılmış hali ~30kb. (Yaptığı iş için çok ufak bir boyut diye düşünüyorum.)


jQuery öğrenmek isteyenler için eburhan'ın makalelerini tavsiye edebilirim :

jQuery ile çek bırak özellikli nesneler oluşturmak
jQuery ile hazırladıgım kalan karakter eklentisi
jQuery ve json işlemleri
jQuery ve olaylar
jQuery ve css işlemleri
jQuery ve seçiciler

Sitemizin layoutlarını hazırlarken sıklıkla kullandığımız margin ve padding seçicilerinin en kısa şekilde nasıl kullanılabileceğinden bahsedeceğim.

Öncelikle margin ve padding hiç kullanmamış olanlar için ne olduklarını kısaca belirtelim; 
margin, birlikte kullandığımız elementin borderından(çerçevesinden),diğer elementleri uzaklaştırmak istediğimizde kullanırız.
padding ise marginin tersi olup, borderın iç kısmında mesafe bırakmak için kullanılır.

Padding ile kullanım farkı olmadığından, margin üzerinden açıklamaları yapacağım..

margin-bottom : aşağıdan ne kadar boşluk bırakacağını belirler. px cinsinden değer alır.
margin-top : borderın üstünden ne kadar boşluk bırakacağını belirler. px cinsinden değer alır.
margin-left : soldan ne kadar boşluk bırakacağını belirler. px cinsinden değer alır.
margin-right : sağdan ne kadar boşluk bırakacağını belirler. px cinsinden değer alır.

.div_deneme{
margin-bottom:5px;
margin-top:5px;
margin-left:5px;
margin-right:5px;
}

şeklinde div_deneme classı için margin değerleri atanabilinir fakat tüm margin değerleri 5px olduğundan aşağıdaki gibi bunu tek seferde de verebiliriz :

.div_deneme{margin:5px}

Bu şekilde kısaltmalar kullanarak css dosyamızın daha az kb olmasını sağlamış oluyoruz (yani sayfamızın daha hızlı yüklenmesini sağlamış oluyoruz.)

4 farklı şekilde margin değerleri tek satırda atanabilinmektedir. Bunun için alttaki resmi hazırladım, çoğu zaman aldığı parametrelerin yerlerini karıştırdığımdan margin veya padding kullanırken bakıyorum..
 


Her hafta css ile ilgili en az 1 makale yazmaya karar verdim, diğer makale de yakında geliyor..

Geçenlerde yazmış olduğum "Ben bunu düşünmüştüm.!" başlıklı yazıma ilgi beklediğimden fazla oldu. Yeni çıkan web projelerini sürekli takip ettiğimden olsa gerek, bu projelerin fikirlerinden çağrışımlar yaparak veya tamamen ihtiyaç olarak gördüğüm inovatif proje fikirleri aklıma geliyor. Bu fikirler, ömrümün sonuna kadar uğraşsam ancak bitirebileceğim kadar çoğaldılar. Sonuç olarak, "ben gerçekleşirmeyeceksem,kimse gerçekleştirmesin" gibi bir egomda olmadığından ara ara aklıma gelen proje fikirlerimi paylaşmayı uygun gördüm.

Öncelikle bu fikirler hakkında çok fazla araştırma yapma fırsatı bulamadım, bir fikri gerçekten gerçekleştirmek istiyorsam, enine boyuna araştırma yaparım ki, bu araştırmalar günlerimi alır ve bu araştırmalar sonucunda projeyi gerçekleştirip gerçekleştirmeyeceğimi tekrar sorgularım ve bir karar veririm. Belki de çok emek harcanıpta yapılan projelerin istenilen yere gelememesi bu yüzden kaynaklanıyordur, fikirlere körü körüne bağlanmamak gerektiğini ve en önemlisi para kazandıracağı noktanın ve projenin hitap edeceği kitlenin en başında detaylı bir şekilde analiz edilmesini kanaatindeyim. Bir de hazır bu konulara girmişken, değinmek istediğim bir nokta daha var. " Fikir olarak ilk olmak ", başka bir deyişle " yapılmamış olanı yapmak " çok önemlidir. Çok önemlidir derken herşey demekte değildir, fikir süper ama işleyiş olarak yanlışsa,kullanabilirliği kötüyse vb. etkenler yüzünden başarısızlıkla sonuçlanabilir.

Neyse daha fazla uzatmadan, proje fikirlerinden şimdilik 2 tanesini paylaşıyorum, ara ara bu fikirleri paylaşmaya devam edeceğim..

125karakter.com (Domain şuan boşta)

Proje fikri : Herkese maximum 125 karakterlik bedava sms gönderebileceği servisi sağlamak.(karakter sınırı değiştirilebilinir)

Gelir modeli : 1 sms ile toplamda 160 karakter yazılabilinmekte.125 karakterlik sms göndermeye izin verildiğinde kalan 35 karakter anlaşmalı olarak reklam vermek isteyenlerin reklam yazısı/sloganı ile tamamlanacak. Toplu sms paketleri ile 1 sms fiyatı 0,05 ytl civarına satın alınabilmekte.Mesela reklam verenler ile sms başına 0,1ytl anlaşılırsa, sms başına 0,05ytl lik bir kazanç oluşacak, bu da 1000 sms gönderiminde 1000 sms te 50 ytl kazanç demek. Reklam veren sayısı ne kadar çoksa o kadar bol kazanç demektir. Sistemin riskli olduğu nokta yeterli sayıda reklam veren kişi/kurumları bulamamanız noktasında doğuyor ki, bağlantıları iyi olanlar için pek sorun olacağını sanmıyorum. (hint: twitter gibi bir site bunu çok rahat uygulayabilir mesela)

Örneğin, sms gönderilen kişiye şu şekilde bir sms ulaşabilir.  // "Merhaba Ugur, bu aksam saat 8'de toplanti olacak,mutlaka katilmalisin. 'Takasmerkezi.com ile takas yapın' //


VidyoluPosta.com (Domain şuan boşta)

Proje fikri :  Mail gönderen kişinin video olarak mail yollamasına imkan tanıyacak bir servis. Araştırdığım kadarıyla Türkiye'de benzer bir fikirle yapılmış bir proje bulunmamakta. Mail yazmaya üşenen insanlar için kullanışlı olabileceğini düşündüğüm bir proje.Beyin fırtınası yapmak gerekirse mesela firefox için bir eklenti yapılır(ya da firefox ubiquity için komut girilebilinir).Bu eklenti webcam'i otomatik ayarlayıp, çekim yapmaya başlar, çekim bittiğinde ise video linkini otomatik olarak kopyalayabilir.. Anlatmak istenilen görüntülü ve sesli olarak, bilgisayarınızın karşısında klavyeden yazmaktan daha kısa bir zamanda gerçekleştirebilinir. Türk insanı bunu çok farklı alanlarda kullanabilir, mesela sevgililerin birbirleriyle normal mail yerine, vidyolu mailleşeceğini tahmin ediyorum :)  Peki bu video yükleme olayını, video izleme siteleri ile de karşılayabilirmi gibi bir düşünceniz olabilir.Bence bu sistemi youtube,vimeo,izlesene.com gibi sitelerden ayıran en önemli özellik şu olacaktır. Herhangi bir yerde bu vidyonun paylaşılmaması + mailde linkini gönderdiğiniz video, maili alan kişi tarafından izlendikten sonra otomatik silinebilinir.

Gelir modeli : Her vidyonun başına ve sonuna 10-15 saniyelik kısa reklamlar koyulabilinir.


Not : Yukarıda açıklamış olduğum 2 fikir tamamen kafamda taslak olarak oluşturulmuş, sadece fikir aşamasında kalmış olup, çok az araştırma yapılmıştır. Dileyenler Türkiye'de bu fikirleri önceden hayata geçiren olmuşmu diye inceleyip,varsa yorum kısmını kullanarak iletebilir. Fikirler için hiçbir hak,talep isteğim bulunmamaktadır.Bu fikirleri anlattığım gibi hayata geçirmemeniz, bu fikirlerdeki gelir modelinden esinlenip daha farklı fikirler üretmeniz için yardımcı olması temennimdir.

Her türlü görüş ve fikirlerinizi, yorum kısmını kullanarak paylaşmanızı bekliyorum..

Böyle bir yazı hazırlamanın sebebi çok ilginç oldu :
Siteye gelen ziyaretçilerin google'dan hangi kelimelerle geldiğinin alışkanlıktan olsa gerek, hergün analizini yaparım. En çok dikkatimi çeken keywordler "tagged nasıl girerim" oldu??? Çok ilginçtir ki, sitede bununla alakalı bir yazı yok hatta tagged = etiketleme şeklinde düşünüyordum, etiket girmekte ne var, nesini google da arattırıyorlar diye düşünüyordum ki, biraz düşününce farkettim, tagged.com un yasaklı(!) olduğunu ve tagged.com a giremeyenlerin siteye girmek için çözüm aradıklarını :)
Siteye bu keywordler ile gelenleri boş çevirmemek adına yazma gereği gördüm.

   http://www.emrahtube.com adresine girip,  www.youtube.com yazan yere, www.tagged.com yazmanız yeterli olacak.

Yasaklı olan sitelere emrahtube ile girebilirsiniz, iyi gezinmeler..

BlogEngine.NET kullanıcıları, yazılarına(post) yeni bir yorum geldiğini, yorum gönderildiğinde otomatik gelen mailden ya da teker teker yazılara girip yorumları görebiliyorduk ve tüm yorumları görebileceğimiz bir sayfa yoktu. Ama artık var.! Cristiano Fino tarafından "Yorum Yönetimi Eklentisi (Comment Manager Extension)" yayınlandı.

Bu eklenti ile : 

• kontrol panelinden yorumların yönetimi : yorumları düzenleme,onaylama ve silme özelliklerini kullanabiliyorsunuz. Administartor yetkisi sahibi yazarlar tüm yorumları yönetebilirken, editörler sadece kendi yazılarına gelen yorumları yönetebiliyor. Yorumlar tarih sırasına göre, her sayfada 10 tane yorum olmak üzere sayfalanıyor.
• yazı(post) üzerinden doğrudan düzenleyebilme özelliği mevcut. 

Kurulumu :

  Öncelikle Cristiano Fino'nun kendi sitesi üzerinden kurulum için gereken dosyayı indirelim. İndir.!
  1. İndirdiğiniz zip dosyasını açınız.
  2. Comments.aspx, Comments.aspx.cs, CommentView.ascx ve Web.Config (üzerine yazmayı onaylayın) bu dosyaları  /Admin/Pages/ klasörüne koyunuz.
  3. Web.Sitemap (üzerine yazmayı onaylayın) dosyasını da blogunuzun rootuna koyunuz.

Eğer ayarları elle yapmak istiyorsanız, yani yukarıdaki gibi Web.Sitemap e Web.Config üzerine yazmak istemiyorsanız, aşağıdaki adımları uygulayabilirsiniz

/Admin/Pages/ klasöründeki Web.Config dosyasını açınız ve ardından <configuration> ... </configuration> düğümü(node) içine alttaki kodu yerleştirin. 

<location path="Comments.aspx">
    <system.web>
      <authorization>
        <allow roles="administrators, editors"/>
        <deny users="*" />
      </authorization>
    </system.web>
  </location>

Ardından blogunuzun rootunda bulunan  Web.Sitemap dosyasnı açınız ve <siteMapNode url="default.aspx" ...> ... </siteMapNode> düğümü içine aşağıdaki düğümü yerleştirin.

<siteMapNode url="~/admin/Pages/Comments.aspx" title="Yorumlar"  description=""  roles="administrators, editors"/>


Konfigurasyon :

Kurulumu tamamladıktan sonra, artık kontrol panelinde "Yorumlar" adında yeni bir tab eklenmiş olduğunu göreceksiniz.

Yazıların(posts) altında bulunan yorumlarda, doğrudan yorumu düzenlemek için gereken linki sayfada göstermek için aşağıdaki işlemi gerçekleştirebilirsiniz.
Kullandığınız temanın rootunda(mesela themes/standart/) bulunan CommentView.ascx dosyasını açınız ve  <%= AdminLinks %>  yazan kısmın hemen altına aşağıdaki kodu yapıştırın

<% if (Page.User.Identity.IsAuthenticated) { %>
    | <a href="../admin/pages/comments.aspx?id=<%=Comment.Id %>">Yorumu düzenle</a>
<% } %>

(Önemli Not: Yukarıdaki kod eklentiyi yazan kişi tarafından yazılmıştır, bu kodta bir eksiklik/hata farkettim.Bu eksiklik, eğer yazılarınızın linkinde tarih kullanıyorsanız "Yorumlar" yazısının linkin yolu yanlış yeri gösteriyor, bu durumda linkteki "../" yerine sitenizin ismini yazmanız önerilir. Bu eksikliği eklentiyi yazan kişiye de ileteceğim yazımı tamamladıktan hemen sonra.)
Elbette login olduğunuzda bu yorum düzenleme linkini göreceksinizdir.

(GUNCELLEME: Cristiano Fino'ya bu hatayı bildirdikten sonra kodu tekrar güncellediğini bildirdi ve yukarıdaki kod öbeğinin son halini aşağıya ekledim)

 <% if (Page.User.Identity.IsAuthenticated) { %>
    | <a href="=" mce_href="="<%=Utils.RelativeWebRoot %>admin/pages/comments.aspx?id=<%=Comment.Id %>">Yorum Güncelle</a>
<% } %>


Özelleştirme :

Control panelde listelenen yorumların görünüşünü /Admin/Pages/ klasöründe bulunan CommentView.ascx dosyasını modifiye ederek değiştirebilirsiniz.

Bu eklenti BlogEngine.NET 1.4 versiyonu ile sorunsuz çalışmaktadır.

Remote desktop connection (uzak masaüstü bağlantısı) ile bağlanmaya çalıştığınızda şöyle bir hata mesajı ile karşılaşabilirsiniz ;
" The terminal server has exceeded the maximum number of allowed connections – Error in Remote Desktop Connection (mstsc) "